
Yaşadığımız yerlerde hareket özgürlüğümüz hâlâ kısıtlıyken, her yeni günü nasıl güzelleştirebileceğimizi düşünüyorum. Anılarımı karıştırırken çocukluğumuzdan unutulmuş pek çok oyun aklıma geliyor.
Sevgili ABC Djeca çocukları, evlerde ve dairelerde, dizüstü bilgisayarlarımızın ve tabletlerimizin karşısında en çok vakit geçirmek zorunda olduğumuz bu ikinci pandemi baharında, bu izolasyon günlerinde anne babanızdan sizi geçmişe götürmelerini isteyin. Örneğin onlar da sizin bugünkü yaşınızdayken hangi oyunları oynadıklarını ve nasıl eğlendiklerini anlatmalarını rica edin.
Ben de büyürken her günümüzü güzelleştiren çocuk oyunlarından bazılarını size hatırlatayım!
Sonra anne babanız işlerini bitirip evinize döndüklerinde, onların da türlü komik anılarını anlatmalarını isteyin.
Sevgili çocuklar, Android cihazlarla, telefonlarla ve bilgisayarlarla çevrili olduğumuz bu dönemde bazılarınızın misketlerimiz, lastik atlamamız ve taş atma oyunlarımızla ilgili hikâyeleri dinlemeyi sıkıcı bulabileceğini biliyorum. Ama anne babanız acil işleriyle meşgulse birkaç oyundan neler hatırladığımı ve nasıl oynandıklarını size ben anlatayım.
Sırayla başlayalım. Çevremizdeki pek çok avluda oynayan çocukların hayalî gürültüsüne kulak verelim.
Örneğin “Okoš bokoš” oyunu şöyle oynanırdı: Çocuklar olarak kollarımızı uzatır, ellerimizi yumruk yapar ve aramızdan bir çocuk seçerdik. Bu çocuk diğerlerinin yumruklarını hafifçe yoklayarak vuruşları sayar ve şu tekerlemeyi söylerdi: “Okoš, pokoš, önce tavuk; nine sorar: kaç yumurta gerek sana?” Elinde saymanın durduğu çocuk mesela “On!” diye yanıt verirdi. Seçilen çocuk sonra diğer çocukların çevresinde dolaşıp ona kadar sayardı; son sayı kime gelirse o oyundan çıkardı.
Bu oyunu sevmediyseniz çocukluğumuzun başka bir gözde oyununu deneyin: “Kedi Etrafında Dolaşıyor.” Çocuklar çömelip bir daire oluşturur ve etraflarına bakamaz. Elinde mendil olan bir çocuk çevrelerinde dolaşıp şu şarkıyı söyler: “Kedicik çevrende dolanır; dikkat et, seni tırmalamasın. Kuyruğunu koru, canım, sakın kör olma; kör olursan kuyruğun düşer.”
Kız çocukları özellikle “Lastik” oyununu oynamayı severdi. Oyun şöyle oynanırdı: İki ya da üç kız çocuğu, ayak parmaklarını ve bir lastik bandı kullanarak oynardı. Her zaman “kurtarıcı” denilen biri bulunurdu; lastik oyununu en iyi oynayan bu kız genellikle bir hata olduğunda düzeltmek için oyuna girerdi. O da hata yapıp lastiğe basarsa yeni bir ikili oynar, diğer kızlar lastiği tutardı. Daha çok parmak aşamasını ilk tamamlayan kazanırdı. Ardından çocuklar “Ema esesa” şarkısını söyleyerek zıplardı.
Bu oyunu da sevmediyseniz sıradaki oyunu deneyin. Genellikle birkaç küçük çocuk katılırdı. Bir çocuk yazıcı olurdu. Diğer çocuklar onun yanına gidip Lilly ya da Zmajko gibi bildik adlar seçerdi. Sonra top işaretli bir yere konur, herkes çevresinde toplanır ve yazıcı seslenirdi:
“Vursun, vursun… Zmajko!” Diğerleri Zmajko topun üzerine elini koyup “Dur!” diyene kadar kaçışırdı. O zaman herkes olduğu yerde kalmalıydı. Zmajko’nun topla vurduğu çocuk eksi puan alırdı. Üç eksi puanı ilk toplayan çocuk, başka biri topu yakalayana kadar “küçük emekliliğe” giderdi. Sonra yeniden oyuna katılırdı. Altı eksi puan alan çocuk ise oyuna devam etme hakkını kaybeder ve gruptan çıkarılırdı. İtirazınız yoksa bir oyun daha önerelim. Sonunda başka oyunların adlarını da sayacağız; anne babanızdan nasıl oynandıklarını açıklamalarını isteyebilirsiniz.
Oyunun adı “İki Ateş Arasında”dır ve bu da topla oynanır. Amaç mümkün olduğunca çok çocuk toplamaktır. Çocuklar iki takıma ayrılır: Bir tarafta beş ya da altı, diğer tarafta da aynı sayıda oyuncu olur. Ortada, iki takım arasında kalan çocuklar topu yakalamaya ya da toptan kaçmaya çalışır. Topun çarptığı çocuk oyundan çıkar; ortadaki çocukların hepsi çıkana kadar oyun sürer. Sonra çocuklar yer değiştirir. Bir oyuncu kendisine atılan topu yakaladığında başka birini çağırma, yani daha önce çıkmış bir oyuncuyu yeniden oyuna alma hakkı kazanır.
Şimdi de yedi oyunun adını sıralayalım. Öğrenmek isterseniz anne babanızdan ya da büyükannelerinizle büyükbabanızdan nasıl oynandıklarını anlatmalarını isteyin. Tabii onlar da unutmadılarsa!
Oyunların adları şöyle: “Padişah, Padişah, Saat Kaç?”, “Çocukların (Tito) Olimpiyat Tugayı”, “Çürük Kısrak”, “Sandokan ya da Kapak Fırlatma”, “Partizanlar ve Almanlar”, “Kör Nine” ve “Etrafında Salata.” Seven buyursun oynasın!